Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Pałac Gubernatorski

Pałac Lubomirskich, popularnie - choć niesłusznie - zwany poradziwiłłowskim, powstał pod koniec XVII w. w stylu barokowym jako rezydencja Pawła Karola Sanguszki, tworząc wraz z kościołem i klasztorem kapucynów założenie pałacowo-ogrodowe. Wcześniej znajdował się tu renesansowy dwór o charakterze obronnym. W XVIII w. pałac spłonął w czasie konfederacji barskiej i od tego czasu stopniowo popadał w ruinę. Na początku XIX w. zniszczony budynek stał się własnością rządową i początkowo służył jako pomieszczenie do przechowywania słomy. W 1822 r. decyzją Namiestnika Królestwa Polskiego, gen. Józefa Zajączka, pałac został odbudowany w nowym kształcie z przeznaczeniem na siedzibę Komisji Województwa Lubelskiego. W 1829 r. budynek ponownie spłonął i znowu został przebudowany, otrzymując wygląd, który przetrwał bez większych zmian do dnia dzisiejszego. Od 1837 r., po likwidacji województw i wprowadzeniu na ich miejsce guberni, pałac stał się siedzibą gubernatora lubelskiego. W 1915 r., po wkroczeniu do miasta wojsk austro-węgierskich, Lublin stał się siedzibą Cesarsko-Królewskiego Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego dla ziem Królestwa Polskiego pod panowaniem austriackim. Od tej pory w pałacu urzędowali kolejni, tym razem austriaccy generał-gubernatorzy.
W 1916 r. został tu odczytany przez generał-gubernatora Karla Kuka Akt 5 listopada zapowiadający utworzenie w przyszłości Królestwa Polskiego, a na razie powołanie Tymczasowej Rady Stanu, przekształconej potem w Radę Regencyjną. Ostatnim austriackim rezydentem był tu gen. Anton Lipoščak. Po przekazaniu władzy Radzie Regencyjnej 2 listopada 1918 r. w pałacu chwilowo nikt nie urzędował, ponieważ Juliusz Zdanowski - delegat Rady, wolał pracować w swoim mieszkaniu przy ul. Poczętkowskiej (dziś 3 Maja). 7 listopada pałac stał się siedzibą Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej z premierem Ignacym Daszyńskim na czele. Tu też miało miejsce pierwsze posiedzenie Rządu.