Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Menaż - Kasyno wojskowe - Klub Społeczny

Gmach Banku Państwowego Rosji wybudowany w latach 1912-1914, niedługo pełnił swoją pierwotną funkcję. Po wycofaniu się Rosjan na wschód i zajęciu Lublina przez Austriaków budynek stał się siedzibą cesarsko-królewskich okupacyjnych władz wojskowych. W latach 1915–1918 mieścił się tu Klub Oficerski, zwany Menażą lub Klubem Społecznym, gdzie austriaccy oficerowie i urzędnicy grali hazardowo w karty. Było tu także kasyno oficerskie, w którym szefem kuchni był Sacher - świetny kucharz ze znanej wiedeńskiej restauracji. Wieczorem 1 listopada 1918 r. w Klubie Społecznym odbyło się zebranie grupy ok. trzystu polskich oficerów służących w armii austro-węgierskiej, na które zaproszono delegatów wojskowych czeskich i południowosłowiańskich. Prowadzący zebranie por. dr Kuśnierz zaapelował do zgromadzonych, by poddano się „zwierzchniej władzy polskiej”. Por. Stanisław Sosabowski wezwał obecnych, by nazajutrz, 2 listopada, złożyli przysięgę na Placu Katedralnym, natomiast ppłk Stefan Pasławski, pokazując stosowne pełnomocnictwa rządowe, zapowiedział objęcie dowództwa nad wojskiem w Lublinie. 2 listopada Czesi pod przewodnictwem mjr. Dorazila, zadeklarowali w Menaży pomoc przy ochronie magazynów i pomieszczeń administracyjnych przed rabunkiem.