Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Kinoteatr „Rusałka”

W 1898 roku nieopodal ulicy Zamojskiej i mostu na Bystrzycy z inicjatywy Adama Wojdalińskiego wybudowano duży drewniany budynek letniego teatru. Na obszernej scenie wystawiano przedstawienia teatralne, cyrkowe, a niebawem zaczęto też wyświetlać filmy. Dość wcześnie jak na tamte czasy zainstalowano tu oświetlenie elektryczne, co znacznie podniosło atrakcyjność „Rusałki”. Obszerna, okrągła widownia mogła pomieścić do tysiąca widzów. Kinoteatr był więc popularnym miejscem rozrywki dla najbiedniejszych mieszkańców Lublina - głównie robotników i wyrobników, Polaków i Żydów.
6 listopada 1918 zorganizowano tu wiec PPS-u, na którym powołano do życia Lubelską Radę Delegatów Robotniczych. Nastroje lubelskiego proletariatu rozgrzewane do czerwoności przez komunistów z SDKPiL i PPS-Lewicy (zwłaszcza w obliczu wciąż trwającej w Rosji rewolucji październikowej), bardzo niepokoiły zarówno stronników Rady Regencyjnej, jak i lewicę niepodległościową. Jednakże PPS-Frakcji Rewolucyjnej (nurt niepodległościowy) udało się zdominować kierownictwo Rady Delegatów oraz sformułować postulaty, które znalazły się również w manifeście Rządu Ludowego. Wiec w „Rusałce” był wyraźnym znakiem dla spiskowców, którzy - mając poparcie mas ludowych - mogli w nadchodzącą noc wziąć władzę w swoje ręce. Następnego dnia spośród „ludu Lublina” zaczęto tworzyć milicję ludową oraz werbować ochotników do wojska.