Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Miasto Żydowskie: Więzienie na Zamku i Kuchnia Ludowa na Szerokiej

Od 1826 roku na zamku lubelskim mieściło się więzienie. Początkowo osadzano tu więźniów kryminalnych, a następnie również politycznych, szczególnie w okresie po powstaniu styczniowym i rewolucji 1905. Więzienie znajdowało się pod władzą rosyjską do lipca 1915 roku, a następnie przeszło pod kontrolę władz austriackich. Nadal pełniło funkcję więzienia kryminalnego, ale również przetrzymywano tu osoby występujące przeciw władzy okupacyjnej. 16 października 1918 r. w wyniku manifestacji patriotycznych na ulicach Lublina, z Zamku zwolniono więźniów politycznych.
Poniżej Wzgórza Zamkowego biegła ulica Szeroka, na której mieściła Kuchnia Ludowa. Była to jedna z trzech tego typu stołówek w Lublinie, gdzie wydawano posiłki dla robotników z lubelskich fabryk. To tutaj na początku listopada, 1918 roku ukonstytuowała się Wojskowa Rada Żydowska, której program głosił neutralność wobec "zatargów narodowościowych" i autonomię narodowo-personalną dla obywateli wyznania mojżeszowego. Żydzi, po rozpadzie okupacyjnej armii, byli trzecią co do liczebności grupą uzbrojonych żołnierzy (zaraz po Polakach i Ukraińcach), liczącą według różnych źródeł 1400 -1600 osób. Dla identyfikacji przypięli biało-niebieskie kokardy. Komitet wykonawczy organizacji liczył ok. 300 oficerów i żołnierzy (głównie syjonistów i socjalistów). W momencie powoływania TRLRP, Rada ogłosiła współdziałanie z nową władzą w celu ewakuacji żołnierzy żydowskich oraz zorganizowania dla nich pomocy materialnej.