Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Stanisław Czechowicz

Stanisław Czechowicz 1899 - 1925

Dziennikarz, publicysta, ur. 18 kwietnia 1899 r. w Młynkach k. Końskowoli, starszy brat pety i dziennikarza Józefa Czechowicza.
W 1911 r. rozpoczął naukę w Męskim Gimnazjum Filologicznym im. Stefana Batorego w Lublinie, do którego uczęszczał dziewięć lat. 20 października 1912 roku wstąpił do tajnego harcerstwa wciągnięty w prace konspiracyjne przez kolegę z wyższej klasy Jana Arnsztajna. Przyrzeczenie harcerskie złożył 18 grudnia tegoż roku i otrzymał krzyż harcerski numer 923. W 1915 r. po wkroczeniu Belniaków do Lublina, zaciągnął się do Legionów. Walczył w I Pułku Piechoty I Brygady Legionów, brał udział w kilkudziesięciu walkach, uczestniczył w kampanii wołyńskiej, przebywał kilka miesięcy w obozie jenieckim w Szczypiornie.
Powróciwszy z frontu do Lublina, 31 maja 1920 r. złożył egzamin dojrzałości przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministerstwo Wyznań i Oświecenia Publicznego. Komisja Egzaminacyjna, pod przewodnictwem Z. Arciszewicza uznała Stanisława za przygotowanego do studiów wyższych.
W 1920 r. Czechowicz rozpoczął studia prawnicze na Wydziale Prawa i Nauk Społeczno – Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jeszcze w tym samym roku przerwał studia i powtórnie zaciągnął się do wojska by walczyć podczas wojny polsko – bolszewickiej, dostał się do niewoli w czasie bitwy pod Radzyminem, internowany w obozie władykińskim. Kilkunastomiesięczny pobyt w obozie mocno nadszarpnął jego zdrowie.
Powróciwszy do kraju w kwietniu 1921 r. Stanisław Czechowicz kontynuował studia prawnicze. Studiował do 1924 r. kończąc dwa lata studiów. Wiosną 1924 r. Czechowicz rozpoczął pracę w redakcji „Kuriera”. Nauczał także w Żeńskiej Szkole Prywatnej Wacławy Arciszowej. Wkrótce zachorował na gruźlicę i w celach leczniczych wyjechał z Lublina. Do miasta powrócił kilka dni przed śmiercią. Zmarł 12 marca 1925 r. w wieku 26 lat. Odznaczony został Krzyżem Walecznych za długotrwałą walkę o niepodległość.


Bibliografia:
J. Czechowicz, Stanisław Czechowicz, [w:] Prywatne Męskie Gimnazjum im. Stefana Batorego (Szkoła Lubelska) w XXX-lecie, 1906-1936, Lublin 1936, oprac. Zygmunt Kukulski i in., s. 292-293.
Z kroniki żałobnej. Stanisław Czechowicz 1899-1925. Wspomnienie pośmiertne, „Przegląd Lubelsko – Kresowy” nr 7 (1925), s. 16