Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'

Wacław Sieroszewski

Wacław Sieroszewski urodził się w roku 1858 w Wólce Kozłowskiej. Jego ojciec za udział w powstaniu styczniowym, został uwięziony przez władze carskie. Wkrótce po tym wydarzeniu zmarła jego matka, chłopiec był więc wychowywany przez dalszą rodzinę. W szkole angażował się w działalność patriotyczną, za co został usunięty z gimnazjum (oficjalnym powodem było „mówienie po polsku”). Imał się pracy fizycznej, uczył się w kolejowej Szkole Technicznej. Zetknął się wówczas z ruchem socjalistycznym, rozpoczął organizowanie robotników przeciw caratowi. Aresztowany w 1878 został osadzony w warszawskiej Cytadeli, gdzie wziął udział w buncie więźniów. Został za to zesłany na Syberię, gdzie, po licznych podróżach, osiedlił się w Irkucku. Napisał kilka prac etnograficznych o Jakutach, dzięki czemu został zauważony przez rosyjskie Towarzystwo Geograficzne. Umożliwiło mu to powrót do ojczyzny w roku 1898. Dwa lata później został ponownie aresztowany przez władze carskie – powodem był udział w manifestacji patriotycznej. Wraz z Bronisławem Piłsudskim wyruszył na wyprawę badawczą do Japonii. Początkowo badał kulturę Ajnów na Hokkaido, potem zafascynowany kulturą japońską przemierzył cały ten kraj. W przeddzień wybuchu wojny japońsko-rosyjskiej udał się do Korei, następnie przez Indie i Cejlon powrócił do Warszawy. Wkrótce potem znów został aresztowany przez carska policję. Wyjechał na teren zaboru austriackiego, osiedlił się w Zakopanem. W roku 1910 przeniósł się do Paryża, gdzie poznał m.in. Marię Curie-Skłodowską. Na tereny kraju powrócił po wybuchu I wojny światowej. Wstąpił do I Brygady Legionów Polskich, gdzie walczył jako zwykły ułan. W 1915 został odkomenderowany przez Piłsudskiego do zadań politycznych – po krótkiej działalności dla POW, Sieroszewski został prezesem Stronnictwa Niezawisłości Narodowej.

W Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej Sieroszewski, jako najstarszy wiekiem i najbardziej doświadczony, otrzymał tekę ministra informacji i propagandy. Po odzyskaniu niepodległości wycofał się z życia politycznego, zajmując się literaturą. Dwukrotnie piastował funkcję prezesa Związku Zawodowego Literatów Polskich, od roku 1933 był także prezesem polskiej Akademii Literatury. W 1935 wybrano go do senatu – urząd ten pełnił do wybuchu wojny. W czasie agresji niemieckiej na Polskę odmówił ewakuacji za granicę i pozostał w kraju. Zmarł w kwietniu 1945 roku.


opracował Ziemowit Karłowicz