Ośrodek 'Brama Grodzka - Teatr NN'
Zobacz także



Artykuły:
Bibliografia

10 listopada 1918 (niedziela)

Rano, 10 listopada 1918 r., specjalnym niemieckim pociągiem rządowym z Berlina przyjechał do Warszawy Józef Piłsudski, zwolniony kilka dni wcześniej z więzienia w Magdeburgu. Na dworcu przywitali go m.in. członek Rady Regencyjnej, książę Zdzisław Lubomirski oraz dowódca Komendy Naczelnej POW, Adam Koc. Pierwszą rozmowę Piłsudski odbył z Lubomirskim. Dotyczyła ona proponowanego objęcia przez Piłsudskiego władzy.

Tego samego dnia w Warszawie zaczęło dochodzić do demonstracji skierowanych przeciwko okupantowi. Wojska niemieckie zostały przygotowane do stawienia czoła akcji zbrojnej. Jednak pod wpływem wydarzeń w Niemczech także w garnizonie warszawskim pojawiły się nastroje rewolucyjne. Wieczorem została powołana Centralna Rada Żołnierska, która wobec wrogiej postawy ludności poprosiła Piłsudskiego o opiekę.

W Lublinie 10 listopada odbyły się dwa wiece: w Rusałce, zorganizowany przez PPS, oraz w Teatrze Wielkim (ob. Teatr Osterwy) z inicjatywy PSL. Na obydwu zgromadzeniach przemawiali ministrowie Tymczasowego Rządu Ludowego. Po wiecach ich uczestnicy zebrali się na wielkiej manifestacji pod pomnikiem Unii Lubelskiej. Następnie przeszli pod Pałac Radziwiłłowski, gdzie premier Daszyński ogłosił program swojego rządu. Obydwa wiece miały wykazać poparcie chłopów i robotników dla Rządu Ludowego. Według "Dziennika Lubelskiego" po skończonym wiecu manifestanci rozeszli się w zupełnym porządku, unosząc niezatarte wrażenie.


Z prasy lubelskiej:

"Głos Lubelski" z 10 listopada 1918 r.

Wstrzymanie ruchu kolejowego dla cywilnych.
Dowództwo wojsk polskich w Lublinie sztab generalny ogłasza, że z powodu transportu żołnierzy cudzoziemskich i jeńców wojennych wszelki ruch kolejowy dla osób cywilnych zostaje zatrzymany do dnia 12 b. m. włącznie. Urzędnicy wyjeżdżający w sprawach służbowych muszą posiadać specyalne dokumenty podróży, wystawione przez władze wojskowe.

Ważne dla podróżujących.
U drzwi dworca kolejowego wywieszono ogłoszenie, że chcący jechać koleją winni się zgłaszać do komendy Placu – Krakowskie Przedmieście Nr 89 w celu wyjednania sobie specyalnej przepustki. Przepustki te są sprawdzane przez żołnierza, który absolutnie nikogo bez nich do środka gmachu nie wpuszcza.